มองนอกกรอบคนทำเว็บ ..ความสำเร็จของเว็บ

ในฐานะของคนทำเว็บ หรือเรียกกันเก๋ๆว่าเว็บเดฟ (Web Dev.) คำถามที่เจอประจำคือ “ทำได้มั๊ย” หรือ “ทำเสร็จเมื่อไหร่” ..คนทำเว็บส่วนใหญ่จะถูกโปรแกรมว่าจงทำให้เว็บเสร็จ  ..แต่ถ้าถามว่า “เว็บมันประสบความสำเร็จมั๊ย” คงน้อยคนที่จะตอบได้ เพราะหลายคนไม่เคยสนใจคำถามที่ว่า “ทำเว็บไปทำไม”

เมื่อคุณไม่มีเป้าหมาย มันจึงไม่มีคำตอบว่าเว็บของคุณอยู่ในจุดไหน ประสบความสำเร็จอย่างยิ่งยวด หรือ ล้มเหลวไม่เป็นท่า

เมื่อเว็บไซต์ครบถ้วน อัพโหลดไปอยู่บนอินเตอร์เน็ต มีโดเมนเนม มันเสร็จสิ้นกระบวนการการทำ

ผมเคยพูดถึง การทำเว็บแบ่งออกเป็น 4 ส่วน ตามหน้าที่-ความรับผิดชอบ ได้แก่ ออกแบบ (Design), เลย์เอาท์ (Layout), การทำงาน (Programming) และเนื้อหา (Content) ถ้าคุณทำ-คุณทำครบ 4 ส่วนนี้คือ เว็บเสร็จแน่ๆ ครับ

แต่ที่ผมจะพูดต่อในบลอคนี้คือ ..แล้วส่วนไหนหรืออะไรล่ะที่มันเกี่ยวข้อกับความสำเร็จของเว็บ ..คุณอาจมองว่าความสำเร็จอาจเป็นเรื่องหลังจากเว็บเสร็จนั้น แต่จริงๆ แล้วมันควรเกิดก่อนทำเว็บด้วยซ้ำ

อันดับแรก ..เป้าหมายในการทำเว็บ
คุณทำเว็บไปเพื่ออะไร เป็นคำถามที่กว้างครับ เพราะมันมีหลายจุดประสงค์มาก ทั้งเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร (อันนี้ก็แน่นอน), บ่งบอกความเป็นตัวเอง (ผลงาน-รูปถ่าย-บทความ), บริการต่างๆ, คอมมิวนิตี้-ชุมชน-เว็บบอร์ด-ฟอรั่ม ฯลฯ
ที่นี่เป้าหมายนี่ มักจะต้องเป็นเชิงปริมาณครับ เพื่อให้มันวัดได้ มีหน่วยวัด-มีหน่วยเปรียบเทียบ ไม่ใช่เชิงคุณภาพ (ศัพท์วิชาการมากไปมั๊ยน่ะ) เช่น
  • เป็นเว็บที่ – ดี
    อันนี้มันเชิงคุณภาพครับ ดีนี่ดีมากน้อยมันวัดยังไงครับ บางคนว่าดีบางคนว่าแย่ มาตรฐานแต่ละคนมันเหมือนกันที่ไหน
  • เป็นเว็บที่ – สวย
    อันนี้เหมือนกันครับ มันมีสมการวัดความสวยมั๊ย
  • เป็นเว็บที่ – เร็ว
    อันนี้เข้าท่าครับ วัดกันเป็นเสี้ยววินาที นาทีกันได้เลย
  • เป็นเว็บที่ – มีจำนวนคนเข้า-คนใช้งานเว็บต่อวินาที/นาที/ชั่วโมง/วัน จำนวนเท่านั้น เท่านี้
    ชัดเจนครับ
  • เป็นเว็บที่ – หนุ่มๆมาดูเยอะที่สุด
    เอาสัก 5,000 คนต่อสัปดาห์ ..ถ้าเป็นผู้หญิงมาดูเว็บอาจจะปิดตัวเองนะครับ ..อันนี้ไม่รู้ว่าทำได้รึเปล่า แต่ผมว่ามันไม่ค่อยได้สาระว่ะ แถมไม่น่ามีอะไรวัดได้เลยว่าผู้หญิงหรือผู้ชายดู
  • เป็นเว็บที่ – ติดอันดับที่ #-# ของ Search Engine
    ข้อนี้สุดๆครับ เป้าหมายอันดับแรกๆของหลายๆเว็บคืออันนี้แหละครับ แค่อันนี้อย่างเดียวก็ทำกันเป็นอาชีพเลยครับ
  • เป็นเว็บที่ – ป๊อบปูล่าที่สุดอะ ..มั่นใจว่าใครต่อใครก็ like เว็บชั้น เกินแสน เกินล้าน
    เหมาะมากครับ เข้ากระแส พ่วงไปกับโซเชียลมีเดีย
แล้วอะไรสำคัญ
มันก็แล้วแต่คุณอีกนั่นครับ คุณอาจอยาก
  • ให้เว็บกูติดอันดับแรกของกูเกิลว่ะ
  • ได้เว็บไม่เน้นการออกแบบ เพราะหัวใจคือเนื้อหา
  • ทำเว็บอินดี้ ไม่เน้นขาย ไม่ต้องมีคนมาดู (เอ่อ ..แล้วทำทำไมวะ ..เก็บไว้ในคอมตัวเองก็ได้)
สิ่งสำคัญที่ผมจะเน้นตรงนี้คือ การผสมผสานปัจจัยต่างๆครับ ผมว่าเว็บที่ประสบความสำเร็จอย่างยั่งยืนนั้นไม่ได้มาจากปัจจัยเดียว ลองคิดภาพตามว่า
  • ถ้าผมเจอเว็บคุณในอันดับต้นๆ ของ Search Engine แต่เนื้อหาไม่มีอะไรเลย เพราะเน้นทำแต่ SEO (Search Engine Optimization) – ผมบ๊าย บายครับ
  • เว็บคุณฟังก์ชั่นสุดยอด แต่ผมหาไม่เจอว่ามันใช้ยังไงวะ – ผมบ๊าย บายครับ
  • เนื้อหาเว็บคุณอาจจะดีนะ แต่ดีไซน์ทำร้ายสายตา ผมไม่อยากควานหาต่อเลยเพราะผมรีบ – ผมบ๊าย บาย ครับ
  • เว็บคุณโหลดเร็วมาก เพราะมีหน้าแรกคือ under construction หรือ page not found – ผมก็ไม่อยู่ดูต่อครับ
ผมเสริมตรงนี้ว่า ทุกวันนี้ Search Engine เหมือนการเป็นช่องทางหลักในการเข้าเว็บไปแล้ว หลายต่อหลายคนเน้นการทำ SEO เพื่อตอบสนองเป้าหมายที่ผมบอกไป แต่ไม่ได้มองถึงองค์ประกอบอื่นๆ หรือพื้นฐานของเว็บตัวเอง มันก็ไปได้ยากนะครับ ว่างๆ ผมจะเขียนบทบาทการคนทำเว็บและกระบวนการทำที่สำคัญกับ SEO
คุณจะวัดผลได้ยังไง
อย่างที่บอกครับ ข้อมูลเชิงปริมาณมันวัดกันได้ เครื่องมือที่ช่วยคุณก็มีเยอะแยะ ทั้งที่ทั้งนั้นอยู่ที่คุณจะหามาแล้วใช้ให้เป็นเท่านั้นเอง เช่น
  • วัดปริมาณคนเข้าเว็บ – ก็มีเครื่องมือช่วยตรวจ ช่วยบันทึกอย่างเช่น Google Analytics
  • วัดความนิยมในโซเชียลเน็ตเวิร์ค – เฟซบุ๊คเค้าก็มีเครื่องมือสำหรับผู้ดูแล Page ครับ, ทวิตเตอร์ก็ตามจำนวนคนฟอลโล่ว์หรือรีทวีตครับง่ายดี
(ออกตัวว่าผมก็รู้ไม่มากกว่านี้หรอกครับ ใครมีอะไรแนะนำเชิญคอมเมนท์ครับ)
ส่งท้าย
สำหรับผมเอง ..เอาตรงๆนะ ผมก็เพิ่งคิดเรื่องเว็บผมตอนเขียนบลอคนี้แหละว่ะครับ และ-ซึ่งจริงๆ มันก็ไม่ได้มีอะไรนอกจากว่าทำเว็บสนองนี้ดตัวเอง อย่างเว็บหลัก demonmhon.net ก็ลองออกแบบ+ยัด jQuery แบบบ้าพลัง ก็เท่านั้น ทั้งๆที่จั่วหัวไว้ว่าเป็นออนไลน์ พอร์ทโฟลิโอ (Online Portfolio) ไม่ได้เน้นโปรโมท โชว์ให้ชาวโลกเค้าดูกันเท่าไหร่หรอก
ส่วนบลอคนี่นานทีปีหนก็เขียนครับ และก็ไม่มีเนื้อหาหลักที่แน่นอน (เอาแต่ใจชะมัด) บางทีก็แค่อยากบ่น อยากอวด หรือไม่ก็บันทึกอะไรที่คิดได้ แล้วลองฟังความเห็นคนอื่นบ้างเท่านั้นเอง